Radca prawny i nowelizacja ppsa

Obecnie ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwanej „ppsa”) czekają dwie nowelizację, które jeszcze nie weszły w życie. Pierwsza została uchwalona przez Sejm RP 9 kwietnia bieżącego roku służy przede wszystkim usprawnieniu mechanizmów dotyczących kontroli, a także egzekwowania wyroków sądów administracyjnych w stosunku do organów administracji publicznej.

Nowelizacja ta wejdzie w życie 15 sierpnia 2015 roku (Dz. U. z 2015 r. poz. 658). Druga nowelizacja to zeszłoroczna zmiana dotycząca składania pism (w tym skarg) w formie elektronicznej (też e PUAP) oraz elektronicznego przechowywania akt. Nowelizacja ta najbardziej dotyczy samych sądów administracyjnych, a ze względów technicznych jest oddalona w czasie. Wejdzie w życie, pomimo uchwalenia w zeszłym roku, dopiero 11 sierpnia 2017 r.

Radca prawny i nowelizacja PPSA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

Kontrola sądu nad postępowaniem administracyjnym

Omówię głównie elementy dotyczące możliwości kontroli sądu nad postępowaniem administracyjnym. Na początek warto przyjrzeć się temu co najistotniejsze dla profesjonalnego pełnomocnika, czyli doręczaniu pism w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Nie zdarza się taka wymiana korespondencji często, a nawet po nowelizacji nie będzie to dotyczyła wszystkich pism kierowanych do sądu administracyjnego, ponieważ skargę czy zażalenie wraz z odpisami nadal będziemy wysyłać do sądu, a nie bezpośrednio pełnomocnikowi drugiej strony. Nowości zawarto w nowym brzmieniu art. 66 § 1 ppsa. Wprowadzono także rygor pozostawienia bez rozpoznania w przypadku niedoręczenia pisma w postępowaniu stronie przeciwnej. Jak to będzie funkcjonować zobaczymy wraz z wejściem w życie nowelizacji. Kolejną ciekawą zmianę jest rozpoznanie spraw w trybie uproszczonym z jednego sędziego na trzech (art. 120 ppsa). Nowelizacja ppsa przewiduje również niemożliwość złożenia skargi kasacyjnych od pewnego rodzaju odrzuconych skarg do Wojewódzkich Sądów Administracyjnych. Dotyczy to przede wszystkim okoliczności formalnych, a dokładnie uregulowanych w art. 58 § 1 pkt 2-4 (wniesienie skargi po terminie, nieuzupełnienie braków formalnych i powaga rzeczy osądzonej). Nowelizacja umożliwia złożenie wówczas jednak zażalenia, czyli przenosi te kwestie na poziom czysto proceduralny.

 

Zmiana dotycząca uchylenia decyzji ze względu na naruszenie prawa materialnego

 

W sposób istotny nowelizacja zmieniła art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa (dot. uchylenia decyzji ze względu na naruszenie prawa materialnego, w przypadku UdSKiOR jest to naruszenie ustawy kombatanckiej, o świadczeniu pieniężnym czy ustawy o zadośćuczynieniu, a od 31 sierpnia także o działaczach opozycyjnych) oraz 145 § 1 pkt 2 ppsa (stwierdzenie nieważności decyzji ze względu m.in. na art. 156 § 1 kpa) poprzez dodanie dodatkowego art. 145a ppsa. Znajdują się w niej nowe kompetencje sądów administracyjnych, które mogą w wyznaczyć organowi administracji publicznej określony termin do realizacji prawomocnego wyroku sądu. W niniejszym artykule znajduje się również § 2, w którym ustawodawca zobowiązał organ administracji do poinformowania właściwego, ze względu na wcześniejszy wyrok, sądu administracyjnego o podjętym rozstrzygnięciu realizującym jego wcześniejszego wytyczne. Powiadomienie to powinno nastąpić w ciągu 7 dni od dnia wydania. W przypadku niezawiadomienia sąd administracyjny może wymierzyć organowi administracji grzywnę do wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w poprzednim roku określonego przez Prezesa GUS według odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Nowelizacja przewiduje także możliwość oddalenia skargi nie tylko w całości (jak było do tej pory), ale także w części. Nowe brzmienie art. 151 ppsa może być początkiem do merytorycznego rozpatrywania skarg przez sądy administracyjne, ponieważ będą mogły one decydować nie tylko o całości decyzji, ale także jej częściach składowych. Można sobie wyobrazić sytuację, gdy sąd oddala skargę za część skargi dotyczącej zasiłku celowego, jednocześnie uchylając resztę decyzji.

Radca prawny i nowelizacja PPSA a na obrazku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

Pozostałe zmiany w nowelizacji PPSA

Pozostałe ciekawsze zmiany dotyczą dodaniu w sposób literalny organu administracji publicznej do art. 25 § 1 ppsa wyliczającego strony postępowania sądowo-administracyjnego. Do tej pory wniosek o byciu stroną przez organ administracji publicznej można było wyciągnąć na podstawie związku brzmień dwóch paragrafów (art. 25 § 1 ppsa w związku z art. 25 § 2 ppsa). Ważnymi dla urzędów będą za to nowe obowiązki dotyczące przekazania „kompletnych i uporządkowanych” akt administracyjnych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Uregulowana ta kwestia została w nowo-dodanym art. 54 § 2 ppsa.

Podsumowując nowelizację należy zauważyć kolejny krok postępowania sądowo-administracyjnego w kierunku merytorycznego rozpatrzenia skarg i większy wpływ, także przez wyznaczanie określonych terminów do rozpatrzenia spraw, na postępowanie administracyjne po uchylającym wyroku sądu. Egzekucja tych uprawnień będzie miała podstawę w grzywnie wymierzanej według wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa.