Alimenty, czyli co zrobić z Piotrusiem Panem

Zastanawialiście się kiedyś jaką instytucję prawną znają praktycznie wszyscy pełnoletni polscy obywatele? Ja podejrzewam, że są to alimenty.

Obowiązek alimentacyjny powstaje w wyniku wcześniejszego pojawienia się związków rodzinno-prawnych lub innych więzów prawnych. Kolejność zaspokajania obowiązku alimentacyjnego jest uregulowana na podstawie art. 129 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, czyli najpierw wstępni przed zstępnymi, a dopiero później rodzeństwo.

Przekładając to na język bardziej zrozumiały zobowiązani do alimentów najpierw są rodzice czy dziadkowie osoby potrzebującej pomocy przed dziećmi, wnukami czy bratem lub siostrą. Rodzeństwo znajduje się na końcu tej wyliczanki jako osoby zazwyczaj posiadające własne rodziny i zobowiązani do obowiązku alimentacyjnego w innej linii zstępnego pokrewieństwa.

Alimenty na dzieci

Alimenty na dzieci

 

Gdzie odbywa się sprawa o alimenty?

Sprawa o alimenty odbywa się przed sądem rejonowym bez względu na wartość przedmiotu sporu art. 17 pkt 4 kodeksu postępowania cywilnego. Wartość przedmiotu sporu wyliczana jest jako iloczyn dwunastu miesięcy i kwoty miesięcznego żądania uprawnionego, a strona powodowa nie jest zobowiązana  do uiszczenia wpisu na podstawie art. 96 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Na podstawie art. 32 kodeksu postępowania cywilnego uprawniony do alimentów ma możliwość złożenia pozwu do sądu rejonowego właściwego dla jego miejsca zamieszkania.

Kiedy mogą zostać zniesione alimenty?

To tyle uwag formalnych dotyczących samego początku postępowania związanego z alimentami. Sam chciałbym bardziej omówić kwestię związaną ze zniesieniem obowiązku alimentacyjnego związaną z podjęciem przez osobę uprawnioną pracy zarobkowej umożliwiającą utrzymanie się. Wbrew powszechnie panującemu przekonaniu obowiązek alimentacyjny rodziców nie jest wyznaczony wiekiem dziecka. Zgodnie z art. 133 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego

„Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.”.

Oczywiście nie do zaakceptowania przez prawo jest sytuacja, w której dwudziestokilkuletni dorosły obywatel, niepracujący, nieuczący się, musi być utrzymywany przez rodziców. Można wówczas uchylić się od obowiązku alimentacyjnego na podstawie możliwości zapisanej w art. 133 § 1 kro

„Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.”

Norma ta została wprowadzona nowelizacją z 2008 roku i obowiązuje od 13 czerwca 2009 roku. Należy w tym miejscu wspomnieć o jednym z wyroków sądowych, czyli orzeczeniu Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 maja 2014 roku (sygn. akt II CA 224/14), w którym z jednej tez stwierdzono, że

” Obowiązek alimentacyjny rodziców względem ich dzieci nie jest ograniczony terminem, a osiągnięcie przez dziecko określonego wieku nie stanowi przesłanki jego uchylenia. Nie ustaje z chwilą osiągnięcia przez alimentowanego określonego wykształcenia. Zależy on jedynie od tego, czy dziecko jest w stanie utrzymać się samodzielnie.”

Niepłacenie alimentów czyli co zrobić z Piotrusiem Panem

Jak formalnie uchylić obowiązek alimentacyjny?

Przy już orzeczonych alimentach Uprawniony z chwilą „osiągnięcia możności samodzielnego” utrzymania się powinien zgłosić taki fakt władzy sądowniczej, właściwemu sądowi, który orzekł o alimentach, aby uchylić obowiązek alimentacyjny. Zazwyczaj jednak tak się nie dzieje i obowiązek „wygasa” na zasadzie wzajemnego porozumienia. Uprawniony wiedząc, że nie należą mu się alimenty nie zgłasza swoich roszczeń do organów sądowych, a Zobowiązany przestaje płacić.

 

Co zrobić kiedy komornik ściąga nienależne już alimenty?

Zdarzają się jednak przypadki, w których alimenty ściągane są na drodze egzekucji sądowej przez komornika. Wówczas niezbędne jest wytoczenie przez Zobowiązanego pozwu przeciwko Uprawnionemu/Uprawnionym (czyli przeciwko własnym dzieciom) o stwierdzenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. Warto pomyśleć o takich działaniach wcześniej, ponieważ w przypadku takich żądań liczy się dzień złożenia pozwu do właściwego miejscowo, dla pozwanych, sądu. Wpis sądowy wynosi 5% wartości rocznych alimentów. W przypadku Zobowiązanych nie mogących uiścić takiej kwoty najlepszym rozwiązaniem jest wniosek o zwolnienie od kosztów wraz z oświadczeniem o stanie majątkowym.

Podsumowując warto poznać swoje obowiązki dotyczące obowiązku alimentacyjnego i pamiętać o złożeniu pozwu, chociaż można spotkać się orzecznictwem mówiącym, że obowiązek alimentacyjny nie gaśnie wraz z zakończeniem szkoły przez Uprawnionego ” Można oczekiwać od rodzica, aby utrzymywał dorosłe dziecko nie tylko do czasu ukończenia szkoły, ale również przez okres wakacji. Jest to czas odpoczynku po nauce, egzaminach a zarazem czas przygotowania się do dalszej nauki lub pracy zarobkowej.” (SO w Nowym Sączu, wyrok z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt III Ca 893/13).

 

Może Państwa zainteresować także artykuł o groźbie więzienia za niepłacenie alimentów. Zapraszam do lektury: http://poradyradcy.pl/wiezienie-za-nieplacenie-alimentow-czyli-projekt-zbigniewa-ziobry/